Op 2 november 2026 heeft de Stichting Samenwerken Voor Veiligheid (SSVV) de vernieuwde Veiligheid en Gezondheid Checklist Uitzendorganisaties (VCU 2026/6.0) gepubliceerd. De nieuwe versie vervangt de VCU 2011/05 en legt meer nadruk op duidelijke verantwoordelijkheden, een betere uitwisseling van veiligheidsinformatie en een doeltreffende beheersing van de risico’s waaraan uitzendkrachten worden blootgesteld. Ook voor Belgische uitzendorganisaties en hun klanten brengt de nieuwe VCU belangrijke aandachtspunten met zich mee.
Een grondige actualisering van de VCU
VCU is een certificatieschema voor uitzendorganisaties die werknemers ter beschikking stellen voor risicovolle werkzaamheden of werkzaamheden in een risicovolle werkomgeving. Het wordt vooral toegepast in sectoren zoals de industrie, bouw, technische dienstverlening en onderhoud, waar opdrachtgevers vaak zelf VCA-gecertificeerd zijn.
Met een VCU-certificaat toont een uitzendorganisatie aan dat zij beschikt over een gestructureerd veiligheids- en gezondheidsmanagementsysteem en dat zij de veilige en gezonde inzet van uitzendkrachten op een systematische manier organiseert.
De vorige versie van de VCU dateert van 2011. Sindsdien zijn zowel de regelgeving als de inzichten en praktijken inzake veiligheid en gezondheid op het werk geëvolueerd. Een gezamenlijke België-Nederland werkgroep VCU besteedde jaren aan de voorbereiding. De voorstellen kregen uiteindelijk groen licht van de college’s van deskundigen van de VCA-beheersorganisaties in beide landen. Een laatste finetuning gebeurde in de acceptatieronde met de accreditatieinstanties.
Met VCU 2026/6.0 wordt het certificatieschema geactualiseerd en beter afgestemd op de nieuwe VCA 2026/6.1, die eerder dit jaar werd gepubliceerd.
Wat verandert er?
De vernieuwde VCU behoudt de basisprincipes van het bestaande certificatieschema, maar versterkt en verduidelijkt verschillende onderdelen.
1. Duidelijkere verantwoordelijkheden en betere samenwerking
Een belangrijk uitgangspunt van VCU 2026/6.0 is dat veilig en gezond uitzendwerk een gedeelde verantwoordelijkheid is van de uitzendorganisatie, de inlenende onderneming (in België doorgaans de ‘gebruiker’ genoemd) en de uitzendkracht zelf.
De nieuwe checklist legt meer nadruk op duidelijke afspraken over de uit te voeren werkzaamheden, de aanwezige risico’s, de vereiste competenties, de preventiemaatregelen en de informatie en instructies die uitzendkrachten moeten ontvangen.
Daarbij is vooral de tijdige informatie-uitwisseling essentieel. De veiligheidsvoorbereiding moet immers al vóór de effectieve tewerkstelling beginnen.
2. Meer aandacht voor risicobeheersing tijdens de volledige tewerkstelling
Risicobeheersing mag niet beperkt blijven tot de selectie en plaatsing van een uitzendkracht. Ook tijdens de uitvoering van de opdracht moeten relevante risico’s, gewijzigde arbeidsomstandigheden en noodzakelijke preventiemaatregelen voldoende worden opgevolgd.
Dit veronderstelt een goede samenwerking tussen de uitzendorganisatie en de gebruiker, onder meer bij wijzigingen van de werkzaamheden, incidenten of nieuwe risico’s op de werkplek.
3. Betere aantoonbaarheid en documentatie
De vernieuwde VCU legt meer nadruk op het aantoonbaar vastleggen van informatie, afspraken en genomen maatregelen.
Uitzendorganisaties moeten kunnen aantonen dat zij de vereiste veiligheidsinformatie hebben verkregen, dat uitzendkrachten passend werden geselecteerd en geïnformeerd en dat de gemaakte afspraken daadwerkelijk worden opgevolgd.
4. Meer leren uit incidenten en onveilige situaties
Ook het melden, onderzoeken en opvolgen van arbeidsongevallen, bijna-ongevallen en onveilige situaties krijgt meer aandacht.
De bedoeling is niet alleen incidenten te registreren, maar vooral de achterliggende oorzaken te identificeren en de opgedane inzichten te gebruiken om de veiligheid van toekomstige tewerkstellingen te verbeteren.
5. Betere aansluiting op VCA 2026/6.1
De nieuwe VCU is beter afgestemd op de vernieuwde VCA-checklist voor aannemers. Dat moet de samenhang tussen de veiligheidsmanagementsystemen van uitzendorganisaties en hun VCA-gecertificeerde klanten versterken.
Vooral op het vlak van verantwoordelijkheden, risicobeheersing en informatie-uitwisseling is die afstemming belangrijk.
Belgische werkpostfiche blijft centraal staan
Een opvallende vernieuwing is de introductie van de Risico Scan Uitzendkrachten (RSU) in Nederland. Dit instrument ondersteunt de uitwisseling en vastlegging van informatie over de werkzaamheden, de risico’s, de beheersmaatregelen en de verantwoordelijkheden van de betrokken partijen.
Voor België geldt echter een andere regeling. Hier blijft de wettelijk voorziene werkpostfiche het aangewezen instrument. De RSU is dus uitdrukkelijk voor Nederland bedoeld, in België de werkpostfiche van toepassing blijft.
De werkpostfiche speelt binnen de Belgische welzijnsreglementering een belangrijke rol bij de uitwisseling van informatie tussen de gebruiker en het uitzendbureau. Ze bevat onder meer informatie over de werkpost, de vereiste kwalificaties, de risico’s en de toepasselijke maatregelen inzake gezondheidstoezicht en persoonlijke bescherming.
De nieuwe VCU verandert niets aan de wettelijke verplichtingen die in België gelden voor de tewerkstelling van uitzendkrachten. Het certificatieschema vormt een aanvullende, vrijwillige waarborg voor een gestructureerde aanpak van veiligheid en gezondheid.
Voor Belgische uitzendorganisaties ligt de uitdaging dan ook vooral in het optimaal benutten van de bestaande werkpostfiche en de bijbehorende informatie-uitwisseling, en in het aantoonbaar opvolgen van de gemaakte afspraken gedurende de volledige tewerkstelling.
Wat betekent dit voor Belgische uitzendorganisaties en gebruikers?
De nieuwe VCU vraagt van gecertificeerde uitzendorganisaties dat zij hun bestaande veiligheids- en gezondheidsmanagementsysteem toetsen aan de vernieuwde eisen.
Daarbij verdienen onder meer de selectie en kwalificatie van uitzendkrachten, de uitwisseling van informatie met gebruikers, de instructies aan uitzendkrachten, de opvolging van de arbeidsomstandigheden en de registratie en analyse van incidenten bijzondere aandacht.
Ook voor de gebruikers van uitzendkrachten is een actieve rol weggelegd. Zij beschikken doorgaans over de meest concrete kennis van de werkpost, de werkzaamheden en de aanwezige risico’s. Een tijdige, volledige en correcte informatieoverdracht aan het uitzendbureau is daarom essentieel. Dit geldt ook voor wat betreft eventuele incidenten en ongevallen overkomen aan uitzendkrachten.
Het VCU-certificaat ontslaat de gebruiker niet van zijn wettelijke verantwoordelijkheden inzake veiligheid en gezondheid op de werkplek.
Overgang naar de nieuwe VCU
De nieuwe VCU 2026/6.0 treedt op 1 januari 2028 in werking.
Tot die datum kunnen uitzendorganisaties zich voorbereiden op de nieuwe eisen en hun procedures, documenten, registraties en werkwijzen aanpassen. Vanaf 1 januari 2028 moeten gecertificeerde uitzendorganisaties volgens de nieuwe VCU werken en kunnen de transitiebeoordelingen plaatsvinden.
Volgens de officiële overgangsregeling zijn vanaf 1 april 2029 uitsluitend certificaten volgens VCU 2026/6.0 geldig. De overgangsperiode biedt bestaande certificaathouders dus de mogelijkheid om de nieuwe eisen stapsgewijs te implementeren en de noodzakelijke certificatiebeoordeling tijdig te laten uitvoeren.
Meer dan een administratieve aanpassing
Met VCU 2026/6.0 wordt opnieuw benadrukt dat veilig en gezond uitzendwerk niet uitsluitend een verantwoordelijkheid is van het uitzendbureau of van de onderneming waar de uitzendkracht aan de slag gaat.
Een doeltreffende preventie vereist samenwerking, een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden en een goede uitwisseling van informatie, zowel vóór als tijdens de tewerkstelling.
Voor Belgische uitzendorganisaties biedt de nieuwe VCU een gelegenheid om hun bestaande processen kritisch te evalueren, de samenwerking met gebruikers te versterken en de wettelijke werkpostfiche nog beter te integreren in een samenhangend veiligheids- en gezondheidsbeleid.
Officiële documenten: klik hier.
NL 
FR 
EN