Navigatie overslaan
Gebruikerslogin
Webshop
Bekijk winkelwagen.
BeSaCC-VCA Newsletter

Stay informed on our latest news!

Kalender
m d w d v z z
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
Contact

Contractor Safety Management / BeSaCC-VCA
F: +32 (0)2/515.09.13
contact@besacc-vca.be

VCA info

Printvriendelijke versieVerstuur naar een vriendPDF version

Wat is VCA?

Daar waar de wetgever vroeger de aandacht van de ondernemingen voornamelijk gericht hield op de veiligheid en de gezondheid van de eigen werknemers, heeft de Wet Welzijn van 4 augustus 1996 het gezichtsveld verruimd naar het werken met derden. In deze situaties moeten er immers duidelijke afspraken gemaakt worden teneinde de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van alle betrokkenen te vrijwaren. De opdrachtgever moet erop toezien dat de opdrachtnemer (de aannemer of contractor) bij het uitvoeren van de werken de nodige preventiemaatregelen in acht neemt. Daarnaast heeft elke opdrachtgever ook de plicht om onveilige aannemers te weren. Hoe dit alles moet gebeuren, vermeldt de Wet niet. Het is aan de opdrachtgever om hiervoor de gepaste manier te zoeken. Eén van de mogelijkheden die hij heeft, is een beroep doen op aannemers die een label, attest of certificaat hebben dat het toepassen van een veiligheidszorgsysteem aantoont. Er zijn verschillende veiligheidszorgsystemen ontwikkeld die de aannemers de mogelijkheid bieden aan te tonen dat zij de noodzakelijke preventiemaatregelen in acht nemen zodat de risico’s voor hun eigen werknemers en voor deze van de opdrachtgever tot het minimum beperkt worden. Zo werd in Nederland onder impuls van petrochemische bedrijven het VCA-systeem ontwikkeld. Dit systeem richt zich in de eerste plaats tot de aannemers die meer risicovolle activiteiten uitvoeren. VCA (Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers) is een certificatieproces waarbij een certificatie-instelling op basis van een doorlichting van het bedrijf en zijn werklocaties nagaat of de aanvrager voldoet aan de beoordelingscriteria voor certificatie van VCA. Sinds 1 september 1999 is ook een Belgische VCA-structuur operationeel binnen de koepel van de vzw BeSaCC-VCA en met het Uitvoerend Comité van Deskundigen (UCvD) als centraal orgaan.

BeSaCC-attest of VCA-certificaat?

Elke onderneming waarvan de werknemers in een andere onderneming werken moeten uitvoeren, heeft baat bij het behalen van een attest of een certificaat. De keuze tussen een VCA-certificaat en een BeSaCC-attest hangt af van verschillende factoren zoals de eisen gesteld door de opdrachtgever, de aard van de risico's of de eigen mogelijkheden van het bedrijf. De vzw BeSaCC-VCA streeft naar een zo groot mogelijke complementariteit tussen beide systemen zonder afbreuk te doen aan de eigenheid van BeSaCC of VCA. De gehanteerde criteria zijn sterk gelijklopend en een overlegplatform ziet erop toe dat de criteria bij elkaar aansluiten. Het verschil ligt vooral in het proces waarbij VCA een doorlichting door een certificatie-instelling vereist. VCA is daarom eerder bedoeld voor bedrijven waarvan de uitvoerende werkzaamheden bij opdrachtgevers een verhoogd risico inhouden. BeSaCC is vooral bestemd voor uitvoerende werkzaamheden met minder belangrijke risico's. Het BeSaCC-attest kan ook gezien worden als een eerste stap naar certificatie. VCA certificatie is bedoeld voor bedrijven die werkzaamheden uitvoeren met verhoogd risico in een risicovolle omgeving (werkzaamheden in fabrieken, installaties, werkplaatsen en projectlocaties). Zie ook verder bij toepassingsgebied. Het onderscheid tussen belangrijke en minder belangrijke risico's is niet duidelijk te maken en een afbakening naar sectoren al helemaal niet. De opdrachtgevers houden daarom bij het opleggen van eisen best rekening met de eigenheid van de contractors en laten eventueel de keuze voor BeSaCC of VCA aan de contractor zelf.

Waarvoor is VCA NIET bedoeld?

Aanvullend op wat hierboven is gezegd, is wel duidelijk dat VCA in elk geval NIET bedoeld is voor volgende activiteiten of soorten ondernemingen:

• Studie-, project-, coördinatie en engineeringbureaus
• Zelfstandigen
• Uitzendondernemingen (ter beschikking stellen werknemers met overdracht van gezag). Hiervoor is VCU bedoeld.

Door de structuur en de inhoud van de checklist is certificatie hiervoor niet mogelijk of niet zinvol (bijv. geen echte machines, geen werknemers, enz.). Toch VCA eisen voor deze activiteiten dwingt de bedrijven en de certificatie-instellingen tot kunstgrepen en afwijkende interpretaties van de VCA-checklist en ondermijnt zo het systeem.

Drie certificatieniveaus

Bij VCA certificatie worden drie niveaus onderscheiden:
1) VCA* Gericht op de directe beheersing van VGM tijdens het uitvoeren van werkzaamheden op de werkvloer, zonder inschakeling van onderaannemers.
2) VCA** Gericht op de directe beheersing van VGM tijdens het uitvoeren van werkzaamheden op de werkvloer, alsmede op de VGM-structuur (o.a. VGM-beleid, VGM-organisatie en verbetermanagement).
3) VCA petrochemie Gericht op de directe beheersing van VGM tijdens het uitvoeren van werkzaamheden op de werkvloer, op de VGM-structuur (o.a. VGM-beleid, VGM-organisatie en verbetermanagement), alsmede op specifieke aanvullende eisen voor de petrochemie.

Toepassingsgebied voor VCA*, VCA** en VCA petrochemie

VCA certificatie was en is bedoeld voor bedrijven die werkzaamheden uitvoeren met verhoogd risico in een risicovolle omgeving (werkzaamheden in fabrieken, installaties, werkplaatsen en projectlocaties), zoals:

• werktuigbouwkundige activiteiten
• elektrotechniek en procesbesturing
• bouwkundige werkzaamheden
• civieltechnische activiteiten
• overige technische diensten, zoals:
   - isolatie
   - steigerbouw
   - industrieel reinigen
   - stralen/conserveren
   - verticaal transport

Waar VCA* primair bedoeld is voor onderaannemers en VCA** voor hoofdaannemers heeft ook VCA petrochemie een specifieke doelgroep. VCA petrochemie is bedoeld voor bedrijven of organisatorische onderdelen daarvan die werkzaamheden verrichten aan (petro-) chemische installaties. Het is dus absoluut niet zo dat elke hoofdaannemer werkzaam in de (petro-) chemie het VCA petrochemie certificaat moet hebben. Het gaat vooral om die bedrijven die én met onderaanneming werken én grotere complexe projecten onder handen nemen aan de (petro-) chemische installaties. Voor opdrachtgevers die aan hun aannemers het VCA petrochemie certificaat willen gaan vragen, is een specifieke richtlijn opgesteld met randvoorwaarden voor het opleggen van het certificaat en voldoende tijd voor de aannemers om een aantal nieuwe elementen van de VCA petrochemie te ontwikkelen en te introduceren.

VCA criteria

De nieuwste VCA versie is ontstaan na een intensieve dialoog tussen de verschillende betrokkenen. Niet alle wensen en commentaren zijn hierbij gehonoreerd, maar het uiteindelijke resultaat ligt er nu.

Bij de VCA 2008/05 gaat het, in tegenstelling tot vorige updates, niet enkel om inhoudelijke aanpassingen. Ook op het procedurele vlak wijzigt er heel wat. Eén positieve uitkomst is het behoud van een uniform systeem dat bovendien recht doet aan de verschillende werksituaties waarin het systeem gebruikt wordt. Naast de bestaande VCA* en VCA** geeft het nieuw ingevoerde certificatieniveau VCA petrochemie een extra mogelijkheid om de juiste eisen voor de juiste situatie te stellen. Voor alle certificatieniveaus is het ongevallenfrequentiecijfer (IF cijfer) niet langer een uitsluitingscriterium, maar wordt het vanaf nu gebruikt als indicator voor verbetering. De rapportageverplichting blijft wel bestaan. Daarnaast worden ook andere indicatoren ingevoerd (inspecties, observaties, onveilige handelingen en situaties).

Voor zelfstandigen die als onderaannemer werken, is een aangepaste procedure voorzien. Er is natuurlijk ook inhoudelijk flink geschaafd aan de vragen en minimumeisen. Meest in het oog springend is de invoering van een verplichte “last minute risk analysis” (LMRA) voor alle VCA-bedrijven. De LMRA (of stopmoment of start werk analyse) is een praktisch beheersinstrument om ervoor te zorgen dat werknemers inzicht hebben in de risico’s en preventiemaatregelen op hun eigen werkplek. De LMRA is een korte risico-analyse, die zich tussen de oren afspeelt. D.m.v. een korte screening van alle veiligheidsaspecten op de werkplek – in de "laatste minuut" vóór aanvang of hervatting van het werk – dient een werknemer zelf te bepalen of alles gekend en onder controle is en het werk veilig kan aanvangen en wordt het veiligheidsbewustzijn versterkt. De LMRA vraag is een integrale mustvraag die overigens niet hoeft te leiden tot bijkomende administratieve lasten. Een LMRA vereist géén papier en dit onderdeel hoeft alleen bij de locatiebezoeken geverifieerd te worden. In de VCA handleiding zal de LMRA duidelijk worden geïntroduceerd.

Voor VCA* bedrijven is de verplichting van een beleidsverklaring en van het houden van VGM overleg (toolboxmeetings) komen te vervallen. Ook de verplichtingen ten aanzien van noodplan en milieupreventie zijn verminderd. De rapportage van de audit bevindingen is transparanter voor de aannemer.

Naast de standaardgegevens wordt van de auditor gevraagd om van een aantal aangeduide minimumeisen een beoordeling en onderbouwing van de bevindingen te geven. Vervolgens moet de auditor ook per vraag en per hoofdstuk nagaan of wel is voldaan aan de basisdoelstelling van die vraag of dat hoofdstuk. Hiervoor moet hij altijd een inhoudelijke onderbouwing geven De huidige onderbouwing van alle minimumeisen komt daarmee te vervallen. Zoals gezegd is de VCA petrochemie een nieuwe variant. Deze versie wordt gekenmerkt door de volgende punten:

• ketenaanpak, d.w.z. dezelfde VCA eisen gelden voor aannemers én onderaannemers en specifiek het borgen van de
VCA-eisen op de werkvloer bij onderaanneming
• gestructureerde beoordeling en selectie van onderaanneming
• uitsluitend gebruik maken van een VCU gecertificeerd uitzendbureau
• een VGM gedragsprogramma.